Showing posts with label कुणीसं म्हटलंय. Show all posts
Showing posts with label कुणीसं म्हटलंय. Show all posts

Thursday, July 25, 2024

पुस्तक परिचय - विनाशपर्व

 इंग्रज अतिशय म्हणजे अतिशय कायदेप्रिय होते. त्यांनी एकूणएक गोष्ट कायद्याच्या चौकटीत केली.
- भारतीय नौका उत्तम दर्जाच्या असल्याने त्यांनी भारतीय नौकांच्या वापराच्या विरोधात कायदा करून नौकानयन उद्योग बंद पाडला.
- भारतीय विणकारांचे अंगठे छाटणे ही सामान्य आणि कायद्याच्या चौकटीत बसणारी बाब असल्याने ती अमलात आणून विणकर उद्योगाला बंद केलं.
- जनसामान्य आरोग्य, सहज हाती असलेले उपाय करणारी मंडळी, वैदू, लसीकरण करणारे ब्राह्मण-माळी यांना तर सरळ सरळ कायद्याच्या चौकटीतून गुन्हेगार घोषित केलं. मग इंग्रजी औषधे आणि लसीकरण यांना मोकळं रान उपलब्ध करून दिलं.
- भारतातील अनेक भागात ८०% हून अधिक असलेली साक्षरता ही गावातील शाळांमुळे होती. ब्राह्मण विद्यार्थीसंख्या ११% ते ३०% असायची. म्हणजे बाकी ७०%-८९% ब्राह्मण नसलेले विद्यार्थी होते. ही सगळी आकडेवारी इंग्रजांच्याच सर्वेक्षणात आहे. शाळेला गावातील जमीन उपलब्ध होती आणि त्यातून शाळेचा खर्च भागत असे. या जमिनी कायद्याने सरकारने घेतल्या. स्थानिक भाषांमधून शिक्षण घेतलेले लोक हे अशिक्षित आहेत हेही घोषित केलं. केवळ इंग्रजी शिक्षण म्हणजेच शिक्षण हे लोकांवर ठसवलं. मग शाळा आपोआप बंद पडल्या. इंग्रज जाताना साक्षरता होती ३%. 
- दुष्काळ असो वा नसो महसूल हा कायद्याने मिळालाच पाहिजे. त्यातून कोट्यवधी लोक मेले तरी पर्वा नाही. कायदा महत्वाचा. इंग्रजांच्या राज्यात ३ कोटी सामान्यजन अशा दुष्काळात मेले. पण ते मरण्यात कोणताही कायदा आड येत नव्हता.
- इंग्रजांनी केलेल्या लूटीतून तर त्यांची कायद्याप्रती असलेली निष्ठा दिसते. जिथे लूट करायची असेल आणि जी लूट करायची असेल त्यासाठी योग्य असेच कायदे निवडले जायचे. नसतील तर तयार केले जायचे आणि मग लूट सुरू व्हायची. अगदी कायद्याने!
असं सगळं काही कायद्याने सुरू होतं. पण वायुसेना, नौसेना आणि थलसेना यांना सुभाषचंद्र बोस आपले (मृत घोषित असले तरीही) नेते वाटायला लागले. आझाद हिंद सेना ही आपली सेना वाटू लागली. त्यामुळे ज्या जीवावर आपण शासन करू शकतो ती सेनाच हाताबाहेर जाईल याची इंग्रजांना खात्री पटली आणि इंग्रजांनी जवळपास एक वर्ष आधीच भारताला अजून एक कायदा करून स्वातंत्र्य दिलं.
असं हे सगळं कायद्याच्या चौकटीत असलेलं इंग्रजांचं शासन संपलं!!!

हे कुठे वाचायचंय - प्रशांत पोळ काकांच्या "विनाशपर्व" या पुस्तकात! नक्की आवर्जून वाचावं असं पुस्तक 🙏

- ज्ञानेश

Monday, October 21, 2019

अहंकार

अहंकार ही अशी गोष्ट आहे जी, ज्याला शोभून दिसू शकते तो बाळगत नाही, ज्याची कुवत नसते तो सगळीकडे घेऊन फिरतो

Tuesday, March 20, 2018

आनंद

'सुख' आणि 'दुःख' हे विरुद्धार्थी शब्द, भावना आहेत. 'आनंद' या शब्दला, भावनेला विरुद्धार्थी काहीच नाही.

#कुणीसं

दि. २८ जून २०१७

बदल आणि सवय

कोणत्याही बदलाचा त्रास सवय होईपर्यंतच होत असतो

#कुणीसं

दि. १ जुलै २०१७

सूर्य हा सूर्यच असतो

पृथ्वीवरून एकाच क्षणी सूर्य कुणाला उगवताना दिसतो, कुणाला तळपताना, कुणाला मावळताना तर कुणाला त्याचे अस्तित्वच दिसत नसते. म्हणजे सूर्य नसतो असं नाही तर बघणाऱ्याची जशी दृष्टी, जसा दृष्टिकोन, जशी वेळ तसा तो बघणाऱ्याला दिसतो. पण या प्रत्येक वेळी सूर्य हा सूर्यच असतो आणि तो जसा आहे तसाच असतो.

#कुणीसं

दि. ३ जुलै २०१७

मैत्री आणि प्रेम

प्रेम एकतर्फी असू शकतं, मैत्री नाही. मैत्रीत सादाला प्रतिसाद देणं आवश्यक असतं. तसं नसतानादेखील जर मैत्री कायम असेल तर ती प्रेम, गरज किंवा स्वार्थ यात मोडते

#कुणीसं

दि. १ ऑगस्ट २०१७

प्रयत्नवादी - दैववादी

आयुष्यात "दुसरी संधी" असं काही नसतं. प्रयत्नवादी लोक अत्यंत प्रतिकूल परिस्थिती स्वीकारतात, अथक परिश्रम करतात, त्यानंतर त्यांना जे मिळतं त्याला दैववादी लोक "दुसरी संधी" असं म्हणतात.

एका प्रयत्नवाद्याचे अपयश दुसऱ्या प्रयत्नवाद्यासाठी मार्गदर्शक ठरते तर दैववाद्यासाठी निराशाजनक

#कुणीसं

दि. २४ नोव्हेंबर २०१७

Monday, March 19, 2018

विज्ञान आणि अध्यात्म

विज्ञान जिथे संपते तिथे अध्यात्म सुरू होते, आणि विज्ञानाच्या कक्षा सतत रुंदावत आहेत...

#कुणीसं
दि. ९ जुलै २०१६

शिखर

आयुष्याच्या अंतापर्यंत शिखरावर पोहोचूच नाही
एकतर प्रवास थांबतो
किंवा अधोगती सुरू होते...

किंवा

मला शिखरावर कधीच पोहोचायचे नाही, कारण प्रवास कधीच थांबत नसतो

#कुणीसं

दि. २५ मार्च २०१६

आर्द्रता

धुकं जाऊन ढग आले
तेव्हा मला पाऊस काय ते कळालं
नाहीतर आर्द्रता आधीही मिळत होतीच की...
#कुणीसं
दि. ४ जानेवारी २०१६